waar ligt jouw grens
15 januari 2026
Laten we het even hebben over de ethiek in jouw en mijn fotografie. Wat leggen we vast en wat niet? Onze samenleving verandert in een rap tempo, maar dat gaat niet altijd in de juiste richting. Met andere woorden: waar ligt de grens?
Steeds meer beelden
Omstreeks 2000 deden de 24/7-nieuwszenders hun intrede. Zo'n 15 jaar geleden kenden we de opkomst van Sociale Media. Mede door de opkomst van de smartphone was opeens iedereen fotograaf. Door beeldhonger werd elk moment van de dag vastgelegd en dit zowel privé als publiek.
Niet alleen hoe, maar vooral wat in beeld wordt gebracht verandert de kijk op de mens en zijn omgeving. Niets lijkt nog verborgen te mogen blijven.
Vragen voor de fotograaf
Wat fotografeer je
- Rouwende mensen op een begraafplaats?
- Kwetsbare situaties op straat?
Voor wie maak je de foto
- Voor jezelf?
- Voor de kijker?
- Voor de betrokkene(n)?
- Waar deel je de foto's?
Waarom fotografeer je
- Om bewustzijn te creëren?
- Om te informeren?
- Om te confronteren?
- Om te ontroeren?
Welk verhaal vertel je
- Welk deel van het beeld blijft intact?
- Welk deel van het beeld laat je weg?
- Kleur of monochroom?
Deze foto is gemaakt op 16 juni 2018 te Brussel.
Is een van de ruim honderd naaktfietsers welke zonder kleren en onder een stralende zon die zaterdag door Brussel reden voor de 13e editie van Cyclonudista. De bedoeling is de kwetsbaarheid van de fietser in het stadsverkeer aan te klagen.
Geen van de antwoorden op bovenstaande vragen dient altijd goed of altijd fout te zijn. Daarom lijkt transparant te zijn over wat je waarom doet van het grootste belang.
Straatfotografie te Gent op 9 november 2014.
Ik had ervoor kunnen kiezen om, vooraleer de foto's te nemen, toestemming te vragen.
Dan had ik mijn verhaal dat in deze beelden besloten ligt echter nooit kunnen vertellen.
Besluit
Onze verantwoordelijkheid begint bij het indrukken van de sluiter. Een goede foto wordt gemaakt met menselijkheid en bewustzijn. En niet moment hoeft er gefotografeerd, maak daarom steeds een keuze om wél of níet en vooral waarom die ontspanknop in te drukken.
twee reacties
Op 16-01-2026 schrijft Chris Art
De grens van fotografie is geen vaste lijn; zij verschuift afhankelijk van techniek, intentie, context en interpretatie. In de praktijk wordt die grens op meerdere niveaus besproken:
1. Technisch
Traditioneel werd fotografie gedefinieerd als het vastleggen van licht op een lichtgevoelig medium. Met digitale sensoren, computational photography, AI-bewerking en generatieve beelden is die technische definitie vervaagd. De vraag wordt dan: hoeveel manipulatie is nog fotografie en wanneer wordt het beeldconstructie of illustratie? en wat met AI
2. Artistiek
In de kunst ligt de grens daar waar fotografie ophoudt een registrerend medium te zijn en primair een conceptueel of compositorisch middel wordt. Niet seksueel grens overschrijdend of Choquerend gedrag om te kunnen opvallen .Veel hedendaagse kunstfotografie overschrijdt bewust die grens. In die context is de grens functioneel irrelevant; intentie en zeggingskracht zijn doorslaggevend.
3. Journalistiek en documentair
Hier ligt de grens veel strakker. Manipulatie die de inhoud, bewerking van foto's, onjuiste beeldvorming, leugens en context of betekenis van de werkelijkheid verandert, wordt als onethisch beschouwd. De grens wordt bepaald door waarheidsgetrouw en echtheid , zonder misleiding, maar met transparantie en vertrouwen van het publiek.
4. Juridisch
De grens van fotografie wordt mede bepaald door wetgeving: portretrecht, auteursrecht, privacy en gebruiksrechten. Een foto kan technisch en artistiek legitiem zijn, maar juridisch onaanvaardbaar.
5. Ethisch
Ook zonder wet is er een morele grens: wat mag je vastleggen, publiceren of exploiteren? Denk aan kwetsbare personen, leed, machtsverhoudingen en toestemming.
Samengevat
De grens van fotografie ligt niet in het medium zelf, maar in de context waarin het beeld wordt gemaakt en gebruikt. Fotografie is minder een strikt afgebakende techniek dan een spectrum tussen registratie en creatie, waarbij elke toepassing zijn eigen grenzen kent.🙂
Antwoord van Didier de Borle
Dank voor je reactie. Natuurlijk zijn er naast het Ethische nog meer richtlijnen waarnaar je je als fotograaf dient te richten. In andere artikelen ben ik daar dan ook op ingegaan, maar is zeker een aanvulling.
__________________________________________________
Op 15-01-2026 schrijft Nathalie
Ik kan me volledig vinden in deze bedenkingen. Als ik iemand wil vastleggen op foto vb schakers op een plein of iemand die iets speciaals doet, vraag ik wel toestemming. Ik zet mensen meestal onherkenbaar vb van schuin achter in beeld omdat zij niet het onderwerp zijn maar gewoon aanvulling zijn in het totaalbeeld vb om de dimensies te benadrukken van gebouwen/bomen/... maar ook vb een foto van een winters kerkhof waar je wel iemand ziet maar heel ver of onherkenbaar...
Antwoord van Didier de Borle
Dank voor je reactie en nog veel plezier met je fotografie
plaats ook een reactie
Dit artikel gaat over "Rechten & Plichten'. Meer over rechten en plichten
of
Terug naar het artikelen overzicht